Evaluación Clínica Objetiva Estructurada (ECOE) en el grado de Farmacia de la Universitat de Barcelona

dc.contributor.authorLastra, Cecilia
dc.contributor.authorBraza Reyes, Antonio J.
dc.contributor.authorBraun Vives, Joaquin
dc.contributor.authorMariño Fernández, Cecilia
dc.contributor.authorRodríguez García, Estela
dc.contributor.authorRuiz Loscertales, Hèctor
dc.contributor.authorTobaruela Martínez, Gonzalo
dc.contributor.authorModamio Charles, Pilar
dc.contributor.authorMariño Hernández, Eduardo L.
dc.date.accessioned2025-12-02T07:55:33Z
dc.date.available2025-12-02T07:55:33Z
dc.date.issued2023-11-27
dc.date.updated2025-12-02T07:55:33Z
dc.description.abstractEl trabajo presenta la implementación de una <strong>Evaluación Clínica Objetiva Estructurada (ECOE)</strong> en el <strong>Grado de Farmacia</strong> de la Universitat de Barcelona, dentro de la asignatura <strong>Farmacia Asistencial</strong> de quinto curso. Este tipo de prueba, descrita por Harden en 1975, permite evaluar de manera <strong>planificada, estructurada y objetiva</strong> las competencias clínicas del estudiante, combinando conocimientos teóricos, aplicados y prácticos según los tres primeros niveles de la pirámide de Miller (“saber”, “saber cómo” y “demostrar cómo”).</p><p>La iniciativa surge ante la necesidad de incorporar metodologías evaluativas que reflejen de forma más fiel las <strong>competencias profesionales del farmacéutico</strong>, especialmente aquellas relacionadas con la comunicación, el juicio clínico y la capacidad de resolver problemas en entornos reales. La ECOE se aplicó de manera piloto en <strong>diciembre de 2022</strong> con <strong>10 estudiantes voluntarios</strong>, distribuidos en un circuito de <strong>cuatro estaciones</strong> de 10 minutos cada una (duración total: una hora).</p><p>Las estaciones fueron: (1) búsqueda de información sobre medicamentos en fuentes bibliográficas; (2) preparación de un caso clínico; (3) simulación de la atención a un paciente en el Aula de Simulación de la Facultad, con escenarios que reproducían una farmacia comunitaria y una zona de atención personalizada; y (4) resolución de actuaciones asistenciales derivadas, como la elaboración de un plan de medicación o la detección de problemas relacionados con medicamentos.</p><p>El diseño incluyó <strong>hojas de instrucciones detalladas</strong> para cada estación y dos <strong>encuestas tipo Likert</strong> para evaluar la organización de la prueba y la satisfacción del alumnado. Los resultados mostraron una <strong>valoración global muy positiva</strong>: los estudiantes puntuaron con 4,9/5 la coherencia de las estaciones y su adecuación a situaciones reales, con 4,8/5 la claridad de las instrucciones y con 4,6/5 la organización general. El tiempo disponible (10 minutos por estación) fue el aspecto peor valorado (3,6/5). La estación más sencilla fue la de búsqueda de información y la más compleja, la de actuaciones asistenciales.</p><p>La <strong>simulación clínica</strong> fue el elemento mejor valorado, destacándose por su realismo y su utilidad para aplicar los conocimientos adquiridos. Los participantes señalaron que la ECOE les ayudó a ganar <strong>confianza en la comunicación con pacientes y otros profesionales</strong> y a percibir la evaluación como una experiencia formativa más que punitiva. En conjunto, consideraron que esta metodología debería implementarse de manera estable en el grado, especialmente para evaluar competencias comunicativas y asistenciales.</p><p>Entre los aspectos de mejora, los estudiantes propusieron ampliar el tiempo por estación, realizar sesiones informativas previas y permitir el uso de apuntes propios. Los docentes, por su parte, identificaron la necesidad de optimizar la coordinación logística y la formación de evaluadores y actores simulados.</p><p>En conclusión, la ECOE se consolida como una <strong>herramienta innovadora y eficaz</strong> para evaluar competencias clínicas en Farmacia, favoreciendo una evaluación objetiva, contextualizada y cercana a la práctica profesional. Su implantación progresiva en el plan de estudios contribuiría a fortalecer la formación asistencial y a preparar a los futuros farmacéuticos para un ejercicio profesional más competencial, comunicativo y centrado en el paciente.
dc.format.extent1 p.
dc.format.mimetypeapplication/pdf
dc.identifier.idgrec753203
dc.identifier.issn2385-6203
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2445/224576
dc.language.isospa
dc.publisherCongrés Internacional de Docència Universitària i Innovació (CIDUI)
dc.relation.isformatofReproducció del document publicat a:
dc.relation.ispartofRevista del Congrés Internacional de Docència Universitària i Innovació (CIDUI), 2023, vol. Núm. 6 (2023): CIDUI 2023
dc.rightscc-by (c) Lastra, C.F. et al., 2023
dc.rights.accessRightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subject.classificationInnovacions educatives
dc.subject.classificationEducació superior
dc.subject.classificationFarmàcia
dc.subject.otherEducational innovations
dc.subject.otherHigher education
dc.subject.otherPharmacy
dc.titleEvaluación Clínica Objetiva Estructurada (ECOE) en el grado de Farmacia de la Universitat de Barcelona
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/article
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/publishedVersion

Fitxers

Paquet original

Mostrant 1 - 1 de 1
Carregant...
Miniatura
Nom:
875028.pdf
Mida:
367.45 KB
Format:
Adobe Portable Document Format