Carregant...
Fitxers
Embargament
Document embargat fins el 2026-06-18Tipus de document
TesiVersió
Versió publicadaData de publicació
Tots els drets reservats
Si us plau utilitzeu sempre aquest identificador per citar o enllaçar aquest document: https://hdl.handle.net/2445/225766
El materialismo-estético de Peter Sloterdijk: Kynismus, esferología, y psicopolítica. Análisis sobre forma y contenido
Títol de la revista
Director/Tutor
ISSN de la revista
Títol del volum
Recurs relacionat
Resum
[spa] La presente investigación se propone demostrar la coherencia estilística del proyecto filosófico de Peter Sloterdijk mediante el análisis de cuatro momentos decisivos de su pensamiento, articulados a partir de su “materialismo dionisíaco” como matriz conceptual que integra experimentación estética, crítica antidialéctica, antropotécnica y creación de habitabilidad. Frente a la aparente dispersión temática que caracteriza la obra del filósofo alemán, esta tesis sostiene que el materialismo dionisíaco constituye el núcleo poiético coherente que articula la totalidad de su proyecto intelectual como una filosofía post-metafísica en perpetua experimentación.
La investigación adopta un enfoque hermenéutico-comparativo que examina cuatro períodos fundamentales: el momento quínico (Kritik der zynischen Vernunft), el antropotécnico (la recepción heideggeriana y las prácticas ejercitantes), el esferológico (la trilogía Sphären) y el psicopolítico (la filosofía del thymos). El análisis demuestra que cada período actualiza creativamente el mismo impulso transformador dionisíaco sin perder su identidad metodológica fundamental, revelando una forma inédita de consistencia filosófica que trasciende los criterios tradicionales de sistematicidad doctrinal.
El primer capítulo analiza la emergencia del materialismo dionisíaco en la Kritik der zynischen Vernunft como alternativa antidialéctica que articula una crítica sistemática a las tradiciones dialécticas mediante la recuperación del kynismus como modelo de filosofía encarnada. La formulación de una “rítmica heracliteana” que evita las síntesis autoritarias establece las coordenadas fundamentales de todo el desarrollo posterior, privilegiando los procesos sobre los productos y las intensidades vitales sobre las identidades sustanciales.
El segundo capítulo examina cómo la recepción heideggeriana constituye la actualización técnica del materialismo dionisíaco. La estrategia del “pensar con Heidegger contra Heidegger” permite articular una comprensión de la técnica como modalidad originaria del existir humano, superando tanto la “histeria antitecnológica” como el Lichtung contemplativo. La tesis del “venir al mundo” y el desarrollo de las “antropotécnicas” revelan la co-originariedad entre técnica y antropogénesis, transformando la comprensión tradicional de la formación humana.
El tercer capítulo demuestra cómo la morfología esferológica constituye la expresión espacial del materialismo dionisíaco. Las configuraciones de burbujas, globos y espumas actualizan la ontología plural en el contexto de la técnica atmosférica, superando las limitaciones del análisis existencial heideggeriano mediante una filosofía de la co-habitación. La transición hacia las configuraciones espumosas revela que la crisis de las totalidades metafísicas no conduce al nihilismo sino hacia formas inéditas de habitabilidad que operan mediante co-aislamiento.
El cuarto capítulo evalúa la actualización psicopolítica del materialismo dionisíaco a través de la filosofía del thymos. La propuesta de una “economía thymótica” constituye un experimento dramatúrgico que busca trascender las clasificaciones políticas convencionales, manteniendo activo el impulso transformador mediante la articulación de competencias afectivas orientadas a formas post-tradicionales de participación ciudadana.
La investigación concluye que el materialismo dionisíaco se revela como una competencia filosófica específica para mantener activa la tensión entre territorializaciones necesarias y desterritorializaciones vitales, entre la creación de formas culturales estables y la preservación del impulso transformador. Esta tensión constitutiva no representa una limitación sino el rasgo más revelador del pensamiento sloterdijkiano, preservando la dinámica originaria sin someterla a resolución dialéctica. El estudio evidencia que Sloterdijk articula una alternativa radical tanto al humanismo metafísico como al antihumanismo heideggeriano, proporcionando herramientas conceptuales para pensar la habitabilidad en condiciones posthumanistas.
[cat] La present investigació es proposa demostrar la coherència estilística del projecte filosòfic de Peter Sloterdijk mitjançant l'anàlisi de quatre moments decisius del seu pensament, articulats a partir del seu “materialisme dionisíac” com a matriu conceptual que integra experimentació estètica, crítica antidialèctica, antropotècnica i creació d'habitabilitat. Davant l'aparent dispersió temàtica que caracteritza l'obra del filòsof alemany, aquesta tesi sosté que el materialisme dionisíac constitueix el nucli poiètic coherent que articula la totalitat del seu projecte intel·lectual com una filosofia post-metafísica en perpètua experimentació. La investigació adopta un enfocament hermenèutic-comparatiu que examina quatre períodes fonamentals: el moment quínic (Kritik der zynischen Vernunft), l'antropotècnic (la recepció heideggeriana i les pràctiques exercitants), l'esferològ (la trilogia Sphären) i el psicopolític (la filosofia del thymos). L'anàlisi demostra que cada període actualitza creativament el mateix impuls transformador dionisíac sense perdre la seva identitat metodològica fonamental, revelant una forma inèdita de consistència filosòfica que transcendeix els criteris tradicionals de sistematicitat doctrinal. El primer capítol analitza l'emergència del materialisme dionisíac en la Kritik der zynischen Vernunft com a alternativa antidialèctica que articula una crítica sistemàtica a les tradicions dialèctiques mitjançant la recuperació del kynismus com a model de filosofia encarnada. La formulació d'una “rítmica heraclitiana” que evita les síntesis autoritàries estableix les coordenades fonamentals de tot el desenvolupament posterior, privilegiant els processos sobre els productes i les intensitats vitals sobre les identitats substancials. El segon capítol examina com la recepció heideggeriana constitueix l'actualització tècnica del materialisme dionisíac. L'estratègia del “pensar amb Heidegger contra Heidegger” permet articular una comprensió de la tècnica com a modalitat originària de l'existir humà, superant tant la “histèria antitecnológica” com el Lichtung contemplatiu. La tesi del “venir al món” i el desenvolupament de les “antropotècniques” revelen la co-originareitat entre tècnica i antropogènesi, transformant la comprensió tradicional de la formació humana. El tercer capítol demostra com la morfologia esferològ constitueix l'expressió espacial del materialisme dionisíac. Les configuracions de bombolles, globus i escumes actualitzen l'ontologia plural en el context de la tècnica atmosfèrica, superant les limitacions de l'anàlisi existencial heideggerià mitjançant una filosofia de la co-habitació. La transició cap a les configuracions escumoses revela que la crisi de les totalitats metafísiques no condueix al nihilisme sinó cap a formes inèdites d'habitabilitat que operen mitjançant co-aïllament. El quart capítol avalua l'actualització psicopolítica del materialisme dionisíac a través de la filosofia del thymos. La proposta d'una “economia thymòtica” constitueix un experiment dramatúrgic que cerca transcendir les classificacions polítiques convencionals, mantenint actiu l'impuls transformador mitjançant l'articulació de competències afectives orientades a formes post-tradicionals de participació ciutadana. La investigació conclou que el materialisme dionisíac es revela com una competència filosòfica específica per mantenir activa la tensió entre territorialitzacions necessàries i desterritorialitzacions vitals, entre la creació de formes culturals estables i la preservació de l'impuls transformador. Aquesta tensió constitutiva no representa una limitació sinó el tret més revelador del pensament sloterdijkià, preservant la dinàmica originària sense sotmetre-la a resolució dialèctica. L'estudi evidencia que Sloterdijk articula una alternativa radical tant al humanisme metafísic com a l'antihumanisme heideggerià, proporcionant eines conceptuals per pensar l'habitabilitat en condicions posthumanistes.
[eng] This research aims to demonstrate the stylistic coherence of Peter Sloterdijk's philosophical project through the analysis of four decisive moments of his thought, articulated around his “Dionysian materialism” as a conceptual matrix that integrates aesthetic experimentation, anti-dialectical critique, anthropotechnics, and the creation of habitability. Faced with the apparent thematic dispersion that characterizes the German philosopher's work, this thesis argues that Dionysian materialism constitutes the coherent poietic nucleus that articulates the totality of his intellectual project as a post-metaphysical philosophy in perpetual experimentation. The investigation adopts a hermeneutic-comparative approach that examines four fundamental periods: the cynic moment (Kritik der zynischen Vernunft), the anthropotechnical (Heideggerian reception and exercising practices), the spherological (the Sphären trilogy), and the psychopolitical (the philosophy of thymos). The analysis demonstrates that each period creatively actualizes the same Dionysian transformative impulse without losing its fundamental methodological identity, revealing an unprecedented form of philosophical consistency that transcends traditional criteria of doctrinal systematicity. The first chapter analyzes the emergence of Dionysian materialism in Kritik der zynischen Vernunft as an anti-dialectical alternative that articulates a systematic critique of dialectical traditions through the recovery of kynismus as a model of embodied philosophy. The formulation of a “Heraclitean rhythm” that avoids authoritarian syntheses establishes the fundamental coordinates of all subsequent development, privileging processes over products and vital intensities over substantial identities. The second chapter examines how Heideggerian reception constitutes the technical actualization of Dionysian materialism. The strategy of “thinking with Heidegger against Heidegger” allows for articulating an understanding of technique as the originary modality of human existence, overcoming both “anti-technological hysteria” and contemplative Lichtung. The thesis of “coming into the world” and the development of “anthropotechnics” reveal the co-originarity between technique and anthropogenesis, transforming traditional understanding of human formation. The third chapter demonstrates how spherological morphology constitutes the spatial expression of Dionysian materialism. The configurations of bubbles, globes, and foams actualize plural ontology in the context of atmospheric technique, overcoming the limitations of Heideggerian existential analysis through a philosophy of co-habitation. The transition toward foamy configurations reveals that the crisis of metaphysical totalities does not lead to nihilism but toward unprecedented forms of habitability that operate through co-isolation. The fourth chapter evaluates the psychopolitical actualization of Dionysian materialism through the philosophy of thymos. The proposal of a “thymotic economy” constitutes a dramaturgical experiment that seeks to transcend conventional political classifications, maintaining active the transformative impulse through the articulation of affective competencies oriented toward post-traditional forms of citizen participation. The investigation concludes that Dionysian materialism reveals itself as a specific philosophical competency for maintaining active the tension between necessary territorializations and vital deterritorializations, between the creation of stable cultural forms and the preservation of transformative impulse. This constitutive tension does not represent a limitation but rather the most revealing feature of Sloterdijkian thought, preserving the originary dynamic without subjecting it to dialectical resolution. The study evidences that Sloterdijk articulates a radical alternative to both metaphysical humanism and Heideggerian anti-humanism, providing conceptual tools for thinking habitability under posthumanist conditions.
[cat] La present investigació es proposa demostrar la coherència estilística del projecte filosòfic de Peter Sloterdijk mitjançant l'anàlisi de quatre moments decisius del seu pensament, articulats a partir del seu “materialisme dionisíac” com a matriu conceptual que integra experimentació estètica, crítica antidialèctica, antropotècnica i creació d'habitabilitat. Davant l'aparent dispersió temàtica que caracteritza l'obra del filòsof alemany, aquesta tesi sosté que el materialisme dionisíac constitueix el nucli poiètic coherent que articula la totalitat del seu projecte intel·lectual com una filosofia post-metafísica en perpètua experimentació. La investigació adopta un enfocament hermenèutic-comparatiu que examina quatre períodes fonamentals: el moment quínic (Kritik der zynischen Vernunft), l'antropotècnic (la recepció heideggeriana i les pràctiques exercitants), l'esferològ (la trilogia Sphären) i el psicopolític (la filosofia del thymos). L'anàlisi demostra que cada període actualitza creativament el mateix impuls transformador dionisíac sense perdre la seva identitat metodològica fonamental, revelant una forma inèdita de consistència filosòfica que transcendeix els criteris tradicionals de sistematicitat doctrinal. El primer capítol analitza l'emergència del materialisme dionisíac en la Kritik der zynischen Vernunft com a alternativa antidialèctica que articula una crítica sistemàtica a les tradicions dialèctiques mitjançant la recuperació del kynismus com a model de filosofia encarnada. La formulació d'una “rítmica heraclitiana” que evita les síntesis autoritàries estableix les coordenades fonamentals de tot el desenvolupament posterior, privilegiant els processos sobre els productes i les intensitats vitals sobre les identitats substancials. El segon capítol examina com la recepció heideggeriana constitueix l'actualització tècnica del materialisme dionisíac. L'estratègia del “pensar amb Heidegger contra Heidegger” permet articular una comprensió de la tècnica com a modalitat originària de l'existir humà, superant tant la “histèria antitecnológica” com el Lichtung contemplatiu. La tesi del “venir al món” i el desenvolupament de les “antropotècniques” revelen la co-originareitat entre tècnica i antropogènesi, transformant la comprensió tradicional de la formació humana. El tercer capítol demostra com la morfologia esferològ constitueix l'expressió espacial del materialisme dionisíac. Les configuracions de bombolles, globus i escumes actualitzen l'ontologia plural en el context de la tècnica atmosfèrica, superant les limitacions de l'anàlisi existencial heideggerià mitjançant una filosofia de la co-habitació. La transició cap a les configuracions escumoses revela que la crisi de les totalitats metafísiques no condueix al nihilisme sinó cap a formes inèdites d'habitabilitat que operen mitjançant co-aïllament. El quart capítol avalua l'actualització psicopolítica del materialisme dionisíac a través de la filosofia del thymos. La proposta d'una “economia thymòtica” constitueix un experiment dramatúrgic que cerca transcendir les classificacions polítiques convencionals, mantenint actiu l'impuls transformador mitjançant l'articulació de competències afectives orientades a formes post-tradicionals de participació ciutadana. La investigació conclou que el materialisme dionisíac es revela com una competència filosòfica específica per mantenir activa la tensió entre territorialitzacions necessàries i desterritorialitzacions vitals, entre la creació de formes culturals estables i la preservació de l'impuls transformador. Aquesta tensió constitutiva no representa una limitació sinó el tret més revelador del pensament sloterdijkià, preservant la dinàmica originària sense sotmetre-la a resolució dialèctica. L'estudi evidencia que Sloterdijk articula una alternativa radical tant al humanisme metafísic com a l'antihumanisme heideggerià, proporcionant eines conceptuals per pensar l'habitabilitat en condicions posthumanistes.
[eng] This research aims to demonstrate the stylistic coherence of Peter Sloterdijk's philosophical project through the analysis of four decisive moments of his thought, articulated around his “Dionysian materialism” as a conceptual matrix that integrates aesthetic experimentation, anti-dialectical critique, anthropotechnics, and the creation of habitability. Faced with the apparent thematic dispersion that characterizes the German philosopher's work, this thesis argues that Dionysian materialism constitutes the coherent poietic nucleus that articulates the totality of his intellectual project as a post-metaphysical philosophy in perpetual experimentation. The investigation adopts a hermeneutic-comparative approach that examines four fundamental periods: the cynic moment (Kritik der zynischen Vernunft), the anthropotechnical (Heideggerian reception and exercising practices), the spherological (the Sphären trilogy), and the psychopolitical (the philosophy of thymos). The analysis demonstrates that each period creatively actualizes the same Dionysian transformative impulse without losing its fundamental methodological identity, revealing an unprecedented form of philosophical consistency that transcends traditional criteria of doctrinal systematicity. The first chapter analyzes the emergence of Dionysian materialism in Kritik der zynischen Vernunft as an anti-dialectical alternative that articulates a systematic critique of dialectical traditions through the recovery of kynismus as a model of embodied philosophy. The formulation of a “Heraclitean rhythm” that avoids authoritarian syntheses establishes the fundamental coordinates of all subsequent development, privileging processes over products and vital intensities over substantial identities. The second chapter examines how Heideggerian reception constitutes the technical actualization of Dionysian materialism. The strategy of “thinking with Heidegger against Heidegger” allows for articulating an understanding of technique as the originary modality of human existence, overcoming both “anti-technological hysteria” and contemplative Lichtung. The thesis of “coming into the world” and the development of “anthropotechnics” reveal the co-originarity between technique and anthropogenesis, transforming traditional understanding of human formation. The third chapter demonstrates how spherological morphology constitutes the spatial expression of Dionysian materialism. The configurations of bubbles, globes, and foams actualize plural ontology in the context of atmospheric technique, overcoming the limitations of Heideggerian existential analysis through a philosophy of co-habitation. The transition toward foamy configurations reveals that the crisis of metaphysical totalities does not lead to nihilism but toward unprecedented forms of habitability that operate through co-isolation. The fourth chapter evaluates the psychopolitical actualization of Dionysian materialism through the philosophy of thymos. The proposal of a “thymotic economy” constitutes a dramaturgical experiment that seeks to transcend conventional political classifications, maintaining active the transformative impulse through the articulation of affective competencies oriented toward post-traditional forms of citizen participation. The investigation concludes that Dionysian materialism reveals itself as a specific philosophical competency for maintaining active the tension between necessary territorializations and vital deterritorializations, between the creation of stable cultural forms and the preservation of transformative impulse. This constitutive tension does not represent a limitation but rather the most revealing feature of Sloterdijkian thought, preserving the originary dynamic without subjecting it to dialectical resolution. The study evidences that Sloterdijk articulates a radical alternative to both metaphysical humanism and Heideggerian anti-humanism, providing conceptual tools for thinking habitability under posthumanist conditions.
Matèries (anglès)
Citació
Col·leccions
Citació
REYES GONZÁLEZ, Carlos andrés. El materialismo-estético de Peter Sloterdijk: Kynismus, esferología, y psicopolítica. Análisis sobre forma y contenido. [consulta: 29 de gener de 2026]. [Disponible a: https://hdl.handle.net/2445/225766]